31. janúar 2012

Á köldum desembermorgni stendur lítil stúlka á efri hæðinni í Kringlunni og horfir í kringum sig. Hún er dúðuð í hlý föt sem mamma hennar er að baksa við að klæða hana úr en það gengur erfiðlega. Stelpan á erfitt með að vera kyrr og hún heldur dauðahaldi í reimarnar á grænni og hvítri loðhúfu sem á greinilega ekki að fá að losna. Mamma hennar lætur því nægja að taka af henni úlpuna og koma henni fyrir í hólfi á kerrunni sem þær eru með.

Um leið notar stúlkan tækifærið. Hún er frá á fæti og tekur stefnuna á rúllustigann sem liggur niður á hæðina fyrir neðan. Það er fjölmargt fólk í Kringlunni þennan morgun, jólatónlistin flæðir um og skreytingarnar heilla lítinn stelpuhnokka sem sér þó ekkert annað þessa stundina en þennan heillandi stiga sem rúllar í hring. Fólk stoppar og horfir en hefur þó ekki rænu á að grípa barnið. „Sjáðu álfinn“ segir lítill drengur sem horfir í forundran á þessa litlu veru. Enda ekki skrýtið. Hún er jú bara 10 mánaða í alltof stórum smekkbuxum og með þessa skondnu húfu með þremur dúskum sem dingla til og frá.

Mamman hefur loksins lokið við að ganga frá kerrunni og snýr sér við til að grípa barnið en grípur í tómt. Og stekkur af stað. Nær henni sem betur fer í tæka tíð en þó má ekki miklu muna. „Jesús minn Helga María“ stynur mamma upp í sjokki yfir því sem hefði getað gerst en stelpan horfir hissa á mömmu sina, setur i brýrnar og segir ákveðin „sjá jólaté“ Jú blessað jólatréð... Og morguninn er tekinn í að rápa um verslunarmiðstöðina í leit að jólatrénu sem hafði verið í auglýsingunni í sjónvarpinu kvöldinu áður og heillað hafði stelpuna svo mikið að hún hafði ekki talað um annað. Hún hvílir sig af og til í kerrunni meðan mamma kaupir eina og eina jólagjöf. Lítill hvítur jólakjóll er keyptur og skór í stíl.

Svo loksins, loksins fær hún augum litið þessa dýrð, jólatréð í fullum skrúða. Þá fyrst rífur hún af sér húfuna. Lokkarnir eru ljósir og hrokknir. „Glóbjart liðast hár um kinn...“ Ljósbláu augun skína í birtunni af trénu og hún verður hugfangin á svipinn. Hún hefur upp raust sína við jólatréð, syngur „Adam átti syni sjö“ aftur og aftur. Fólk stoppar og hlustar. Hún er svo skýr, svo altalandi svona lítil, fer aldrei útaf laginu og syngur svo meira, „pabbi segir pabbi segir“. Ja hérna heyrir mamman hvíslað hér og þar og hún leyfir stelpunni sinni að klára jólalögin sem hún veit að stúlkan kann.

„ Nú búið“ segir sú stutta svo og prílar upp í kerruna. Hún sofnar á leiðinni heim þó stutt sé að fara og þegar mamma hennar tekur hana sofandi upp og leggur hana í rúmið heima veltur lítil jólakúla úr lófanum. Minjagripur um þessa einkennilegu verslunarferð í desember. Jólakúlan er enn til og prýðir jólatré fjölskyldunnar um hver jól en vekur einnig upp löngu liðna minningu um litla stelpu sem stóð í smekkbuxum og söng í Kringlunni.

Árin liðu, hún fór í leikskóla, grunnskóla, menntaskóla. Líka í tónlistarskóla og söngskóla. Hún hætti að ganga í kjólum, var oft með moldina upp að hnjám þar sem náttúran heillaði hana alltaf og hún gat alltaf fundið sér forarpytt að leika sér í þegar hún var lítil.

Einu sinni mislíkaði henni og hún gerði tilraun til að strjúka að heiman en gleymdi svo að fara þegar til átti að taka. Ennþá eru skilaboðin sem hún skrifaði á blað, mömmunni minnistæð: „Eg get ekki búið við þetta lengur og hef ákveðið að strjúka að heiman....“

Hún hefur gert mömmu sína oft á tíðum gráhærða en aldrei lengi og alltaf stolta. Og alltaf er hún jafn heilluð af jóladýrðinni, alltaf jafn hátíðleg þegar jólin ganga í garð.

Í dag eru liðin 20 ár síðan þessi litla stúlka leit heiminn í fyrsta sinn. Barn fætt af barni á Fæðingarheimili Reykjavíkur. Hún hefur mátt þola að vera frumraun móður sinnar í móðurhlutverkinu.

Mörg byrjandamistökin voru gerð og eflaust hefði margt betur mátt fara við uppeldið en hún tók því öllu með bros á vör. Enda er greinlegt að mistökin hafa ekki verið alvarleg og efniviðurinn sérlega efnilegur.

Hún er aftur farin að ganga í kjólum og enn er hún syngjandi.

Það eru forréttindi að eiga heilbrigð börn.

Það eru líka mín forréttindi að eiga akkúrat þessa stelpu.

Því hún er allt sem hægt er að óska sér.

Memory lane.......

Eftir þröngri íbúðargötu hlykkjast gangstéttin, hlykkjast í hæðum og lægðum, þráðbein og örmjó. Gatan er í einstefnu og því er bílunum lagt öðru megin en þó hefur einstaka bíll af eintómri þvermóðsku slæðst hinu megin. Sumir þurfa alltaf að vera á rangri hlið í lífinu.

Þegar gengið er upp götuna að miðju, er beygt inn á milli tveggja reisulegra húsa. Örmjór stígur liggur að hrörlegu bakhúsi, sem samt reynir að halda í virðuleikann sem eitt sinn hefur eflaust einkennt þetta hús, enda er þetta með stærri húsum í þessarri götu. Einu sinni málaði gömul kona þetta hús hvítt. Síðan eru liðin mörg ár og sumstaðar er málningin farin að flagna og á öðrum stað er hún upplituð af veðráttu löngu liðinna ára. Göngustígurinn endar við skellóttar steintröppur sem liggja að ljósblárri skellóttri hurð.

Hurðin opnast út. Vitlaust mundu sumir segja. En menn hafa löngum haft skoðanir á því hvort útidyrahurðir eigi að opnast inn ellagar út. Og hvort er inn og hvort er út? Fyrir innan þessa skellóttu hurð kúrir lítill ísskápur í forstofu. Hann er einkar aumingjalegur að sjá, eflaust svangur. Framleiddur á sínum tíma í Austur-Evrópu og þekkir því lítið annað en skort. Þegar gengið er inn um þessa útidyrahurð blasir við hurð upp stiga. Hún er flestum lokuð en á hægri hönd er hurð sem liggur inn í þvottahús. Ef þvottahús skyldi kalla. Þar húka saman nýmóðis þvottavélar tvær, þarna sitja þær með vanþóknunarsvip enda þetta þvottahús, með þykku ryklagi og moldargólfi, þeim klárlega ekki samboðið.

Í forstofunni er það hurðin til vinstri sem allt snýst um. Þangað liggur leiðin, innfyrir þá hurð. Hún er litlaus og traust. Með nýjum ASSA lás sem glampar á og smellir lásnum til baka þegar gljáðum lykli er stungið í skrána.

Hurðin opnast inn að þessu sinni og fyrir innan blasir við eldhús. Á gólfinu er ljósyrjóttur gólfdúkur, sem einhvern tímann hefur verið hvítur en er nú orðin hlandgulur af elli. Undir glugga liggur eldhúsbekkur með neðri skápum. Grænleit borðplata með stórum og smáum rispum. Skáparnir hvítir með silfurhöldum. Við endann á borðplötunni er lítill appelsínugulur bakarofn með tveimur litlum eldavélahellum á .

Á bakvið hurðina er stálvaskur með stórum krana. Þessi vaskur er steyptur í lítinn skáp og fyrir ofan vaskinn er glerskápur með glösum. Þar fyrir innan er bjórglas og á því stendur DUVEL.

Hægra megin við forstofuhurðina, hinu megin við stálvaskin, er hurð inn á salernið. Salernið er lítið. Klósettið er staðsett inní sturtunni svo hægt er að gera marga hluti þar inni í einu.

En það er fleira inní þessu eldhúsi. Við hliðina á salernishurðinni er borðplata sem er kvarthringur. Hún er fest með viðvaningslegum hætti beint á veggina í hornið og við þessa plötu bíða háir barkollar í viðbragðsstöðu, enda aldrei að vita hvenær næstu rassar hlunka sér á kollana.

Þar sem borðplatan endar er hurð, hún snýr beint á móti forstofuhurðinni og opnast inn í eldhúsið sem gerir það að verkum að ef setið er við þetta ámátlega vegg-hringborð þarf sá hinn sami að standa upp og færa sig. Þessi hurð liggur að stofunni, sem er bæði stofa og svefnherbergi í senn. Teppalagt rými, veggir klæddir gulri gervi-viðarklæðningu úr plasti. Mjög ósmekkleg veggklæðning og gefur herberginu annarlegan blæ. Á veggjunum hanga sv/hv listaverk þýskrar konu og eru í hrópandi mótsögn við umhverfi sitt. Upp við vegginn, sem skilur að rýmið og eldhúsið, er tvíbreitt rúm, svartur kassi með svartri dýnu. Á náttborðinu við rúmið er stúfullur öskubakki og hálftómur Winston sígarettupakki. Hinu megin í rýminu er grænn, örmjór hermannabeddi sem einhvern tímann hefur verið keyptur hjá Sölu Varnarliðseigna.

Það er ekki mikið fleira þarna inni. Jú, lítið gamalt skrifborð úr rósavið, með bókahillu í stíl, lætur lítið fyrir sér fara í einu horninu. Ofan á þessu skrifborði er ritvélin. Gömul þýsk ritvél úr seinni heimstyrjöldinni, smíðuð af nasistum. Níðþung en samt svo máttlaus, því borðinn er löngu búinn og enginn leið að finna ritfangasala sem selur stríðsborða í ritvél. Og einhversstaðar bíður lítil dökk viðarvagga á hjólum þess, að umvefja litla telpu sem á svo margt annað og betra skilið en að byrja lífið í þessarri holu.

Þarna til hliðar er líka sjónvarp. 20 tommu Luxor sjónvarp á stálfótum með hjólum. Sv/hv sjónvarp í viðarkassa sem malar endalaust fréttir af auknu atvinnuleysi, ástandinu í Sovétríkjunum (enda Gorbatsjov ný farinn frá völdum), andstöðu landsmanna við EES eða andstöðu við ríkisstjórnina. Enda eru vinstimenn við völd og því sjaldnast friður, hvorki í þeirra eigin herbúðum né annarra.

Hér, í þessarri litlu íbúð, ríkir andi vonleysis og vonbrigða, þó bjartsýnin sé skammt undan. Ekkert heyrist nema gráturinn í barninu sem býr við hliðina og er búið að gráta í mörg ár. Og þegar mykrið skellur á magnast upp allskyns hljóð sem blandast hvæsinu í villiköttunum sem eru hér allstaðar og elda saman grátt silfur í næturhúminu

Hér eru kvíðinn og tilhlökkunin með sitt lögheimili og takast endalaust á í sífelldri togstreytu á meðan silfurskotturnar dansa á gólfunum sinn dans enda hafa þær engu að kvíða.

Eg sný mér við, geng út og loka hurðinni fast á eftir mér. Lít ekki til baka og geng götuna áfram, þar til eg beygi niður hliðargötu og þá tekur við mér Laugarvegurinn með allri sinni gleði og sínu lífi. Eg hverf inní mannfjöldann og er horfin frá þeim undarlega stað þar sem tíminn stóð kyrr og angan brostinna vona lá eins og mara yfir.

Sannleikurinn um Gaddafi

20. október s.l. var brotið blað í sögu Miðausturlanda þegar forseti Líbýu,

Muammar Gaddafi var veginn af uppreisnarmönnum.

Vestrænar þjóðir, með Bandaríkin í forystu, hafa lengi haft horn í síðu Gaddafi. Og hafa umfjallanir í fjölmiðlum litast af áróðri þessarra ríkja. En var ástandið í Líbýu undir hans forystu eins slæmt og af er látið?

Skýrsla sameinuðu þjóðanna frá 4. janúar 2011

Í skýrslu Sameinuðu Þjóðanna frá snemma árs 2011 koma ýmsar staðreyndir fram sem hingað til voru ekki á allra vitorði og jafnvel verið stungið undir stól af yfirvöldum vestrænna ríkja. Í skýrslunni er meðal annars rætt um þær miklu félagslegu úrbætur sem Gaddafi kom á. Til að mynda var öll læknisþjónusta frí ásamt menntun á öllum stigum. Komið var á félagslegu bótakerfi fyrir aldraða, öryrkja og langveika landsmenn. Réttindi kvenna voru mun meiri en í öðrum löndum arabaheimsins. Við giftingu fengu hjón um 50 þúsund dollara styrk til húsnæðiskaupa, raforka var frí og eldsneyti mjög ódýrt ef ekki frítt.

Í skýrslu Sameinuðu Þjóðanna kemur ennfremur fram að það séu ekki framin mannréttindabrot í Líbýu. Sem var einmitt opinber ástæða þess að hinn vestræni heimur taldi sig knúin til þess að

grípa inní og bjarga landinu frá harðstjórn hans. Samkvæmt skýrslunni er þetta ríki talið mjögframarlega í mannréttindamálum í Miðausturlöndum ef ekki víðar.

Gaddafi, ljónið í vegi vestrænna gróðamafía

Líbýa var eitt fátækasta ríki heims áður en Gaddafi komst til valda. Honum tókst að færa þetta land inní nútímann og nú er auður Líbíu talinn vera gríðarlega mikill og landið skuldlaust. Þá vaknar upp sú spurning, hvers vegna er verið að myrða leiðtoga sem hefur náð að færa heila þjóð til nútímans aftur úr steinöld?

Það er einkennileg sú staðreynd að þau lönd sem Bandaríkjamenn hafa fundið sig knúna til aðbjarga frá „grimmilegum“ einræðisherrum skuli öll vera rík af olíu og að seðlabankar þeirra tengjast ekki bankakerfi heimsins. Það að Seðlabanki Líbýu sé ekki tengdur alþjóða fjármálamörkuðum þýðir að gróði seðlabankans skilar sér ekki út í alþjóðahagkerfið. Seðlabanki Líbýu er því ekki gróðamylla heldur er hann einungis til þess ætlaður að halda utanum fjármálakerfi líbýsku þjóðarinnar. Sem maður mynda ætla að væri einmitt hlutverk seðlabanka hverrar þjóðar.

Það er einkennileg sú tilviljun að einmitt á þeim tímapunkti sem uppreisnarmenn láta að sér kveða gegn Gaddafi er hann að gefa það út að vilja fá greitt fyrir olíuna í gulli en ekki í dollurum. Það er líka furðuleg staðreynd að Bandaríkjamenn hafa gefið það út að eftir að hafa fryst eigur Gaddafis verður aðeins tæplega helmingnum skilað aftur til líbýsku þjóðarinnar.

Einsleit fréttamennska

Vestrænir fréttamiðlar hafa verið duglegir við að lýsa ástandinu í Líbíu fyrir alþjóð. Gaddafi er lýst sem brjáluðum einræðisherra, myndir sýna hann illúðlegan á svip, sótsvartan í andliti. Hvergi eru þó neinar heimildir fyrir þessum lýsingum. Gaddafi kom fram í viðtölum sem staðfastur leiðtogi, hann stóð fastur á sínu, talaði tæpitungulaust. Hann átti tíu börn, þar af tvö ættleidd. Myndin sem dregin er upp af landi og þjóð er lituð fátækt og skorti. Þó er auðveldlega hægt að leita uppi myndir sem sýna klárlega hið gagnstæða

Sem gott dæmi um hina einsleitu umfjöllun sem verið hefur, er fréttaskot sem birtist í fréttum BBC þar sem fólk er sagt hafa hópast útá götu í gríðarlegum fagnaðarlátum vegna andláts Gaddafis. Þegar betur er að gáð sést að fáninn sem fólkið veifar í sífellu er fáni Indlands.

En hvað gerist svo?

Nú er búið að „leysa vanda“ líbýsku þjóðarinnar. Hvaða lönd er það þá næst sem búa við harðstjórn og harðræði einræðisherra? Nú þegar, eru bandaríkjamenn farnir að gæla við þá hugmynd að ráðast inn í Íran. Hvað á Íran sameiginlegt með Írak, Líbíu og Kúveit? Jú, Íranir eiga olíu og Íranski Seðlabankinn er ekki tengdur alþjóða fjármála-

kerfinu. Varla þarf því lengi að bíða eftir að Bandaríkjamenn sjái sig knúna til þess að „bjarga“ írönsku þjóðinni fá vesöld og eymd þeirri sem þarlend stjórnvöld eru talin bjóða almenningi uppá. Eitt er þó ljóst, miðað við þá hræsni og þær rangfærslur sem Bandaríkin hafa boðið alþjóðasamfélaginu uppá, að þá er kominn tími til að þetta verði stöðvað. Það gengur ekki að þetta vestræna stórveldi geti hrifsað til sín með öllum ráðum og óheiðarlegum meðulum hvað eina sem þeir óska sér og fengið í lið með sér önnur vestræn ríki. Það er löngu tímabært að þjóðir heims, hvar sem þær eru, verði látnar í friði með sín stjórnmál. Í dag glíma mörg ríki í heiminum við geysilegan vanda, má þar t.d. nefna hungursneyð í mörgum afrískum ríkjum. Væri nær að þessar þjóðir fengju þann auð sem fer í ónauðsynlegan stríðsrekstur Bandríkjamanna.

Fyrir þá sem vilja lesa nánar um málefni Líbýu er bent á:

http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/16session/A-HRC-16-15.pdf

http://www.ssa.gov/policy/docs/progdesc/ssptw/2010-2011/africa/libya.pdf

http://www.britishcouncil.org/learning-skills-for-employability-libyan-education-system.htm

Guðrún Lilja Magnúsdóttir

Gunnar Jökull Karlsson

Höfundar eru í námi við Háskólann á Bifröst.

Hótel Selfoss góða kvöldið....

Það er alveg merkilegt hvað dagar geta verið fjölbreyttir en þó allir eins. Á vinnustaðnum mínum vinna konur (og karlar) sem í áratugi hafa gengið sama hringinn í sótthreinsuðu herbergi. Fyllt út eyðublað eftir eyðublað, stimplað og merkt eftir kúnstarinnar reglum. Alltaf sömu handtökin, ár eftir ár. Samt eru þessar konur glaðar (og karlarnir líka) og skiptast á fréttum um börn og barnabörn, veikindum, prjóna og mataruppskriftum og svona mætti lengi telja. Dagurinn byrjar yfirleitt á rólegum nótum en þegar 2 tímar eru liðnir af vaktinni verður skyndilega allt vitlaust og maður þarf að hafa sig allan við.

Þetta er ágætis vinna. Og afskaplega tilbreytingarlaus. Þó hef eg tekið eftir því að nýliðum hefur þótt erfitt að aðlagast þessum klikkuðu törnum sem koma þrisvar á vakt. Eg hef hinsvegar gaman að þessum törnum sem vara í hálftíma til klukkutíma í senn. Og það verður bókstaflega allt crazy. Eg var nefnilega svo heppin að hafa fengið gríðarlega gott vinnustaðauppeldi á sínum tíma. Á margar góðar og ljúfar minningar frá mínum fyrstu sporum í vinnunni.

Hótel Selfoss var góður vinnustaður fyrir 15 ára krakkaskratta eins og stundum var sagt. Hótelstjórinn tók sveitastelpunni og vinkonu hennar með jafnargeði sem mér er enn þann dag í dag óskiljanlegt. Við Brynja vorum langt í frá auðveldar. Við vorum kjaftforar frekjudollur þetta fyrsta sumar, það verður nú bara að segjast eins og er, en aldrei í vondu skapi og alltaf til í aukavaktir ef að þær voru í boði sem var frekar oft.

Á efri hæð hótelsins réðu svo ríkjum konur sem höfðu það eitt sameiginlegt umfram annað, að hangs og droll í vinnunni var ekki liðið. Þessar konur stormuðu um sali hússins eins og hvirfilbylir og það gustaði af þeim. Stundum svo mikið að viðskiptavinirnir fuku með þeim inní eldhús. Og barvinnan þurfti að ganga hratt, því fleiri glös sem voru seld þeim mun meiri gróði. Þarna lærði maður að auka við vinnuhraðan þegar álagið var sem mest því ekkert var eins þreytandi eins og einstaklingur sem vinnur alltaf á sama hraða, hvort sem það voru 10 manns í húsinu eða 500. Maður bar virðingu fyrir þessum konum Þær föndruðu kokteila og fordrykki með annarri hendi á meðan brauðið var skammtað með hinni.

Þarna lærði maður að láta hlutina ganga. Nota ferðirnar inn og út úr sölunum. Fara helst aldrei tómhentur. Reyna að nýta sporin. Þessar konur höfðu gríðarlega skipulags hæfileika. Öllu þurfti að púsla saman svo vel færi og enginn yrði ósáttur. Og stelpuskrattinn skaust salina endilanga með öskubakka og sprittkerti og svo seinna, súpur og steikur, kaffi og koníak. Veitingahúsavinna er skorpuvinna og pásur ekki teknar eftir klukkunni. Maður mátti þakka fyrir að geta pissað með skikkanlegu millibili.

Núna, sem og svo oft áður, nýt eg góðs af þessu uppeldi sem eg fékk. Eg hendist á milli véla og passa að nota allar ferðir til nýta fótsporin. Og á milli þess sem eg skrifa, pakka og hendist með bakka og kassa, snýti eg róbótunum svo ekkert stoppi. Því segi eg það af minni reynslu, fyrir unglinga sem eru að stíga sín fyrstu spor á vinnumarkaðinum þá er veitingahúsavinna er góður grunnur fyrir alls kyns atvinnu seinna meir.

Danmörk - Ísland

Enn og aftur viðrar vel til flutnings. Sumarið er minn tími til að henda ofan í kassa og halda á vit ævintýra eins Lína Langsokkur myndi orða það. Þó er eg kannski stödd í mínu mesta ævintýri hingað til, einmitt núna.

Í skjóli þeirra aðstæðna sem sköpuðust heima á Íslandi í fyrra, var tekin sú ákvörðun að halda yfir hafið, nema land á erlendri grundu og mennta sig

Nú er liðið tæpt ár. Námið hefur látið á sér standa, ennþá hefur ekkert hér í Danmörku rekið á mínar fjörur sem mér hefur fundist vert að skoða. Og með vorskipinu frá Íslandi barst boð um að hefja nám við háskólann á Bifröst næsta haust. Mínu ævintýri erlendis er þó ekki þarmeð lokið, heldur tekur það smá útúrdúr með viðkomu á fróninu fagra.

Mér hefur liðið vel hér í Danmörku. En eg er afskaplega mikill íslendingur. Og finn það best hér úti, hvað eyjan mín togar í mig.

Eg hef alltaf talið mig vera nokkurskonar hvergiland. Þá meina eg, að mér hefur aldrei fundist eg tilheyra neinum stað. Eg er jú alin upp í sveit en sem krakki var oft sagt við mig að sveitin mín væri engin sveit, þar væru engar skepnur. Þetta væri meira svona eins og að festast í sumarbústaðaferð. Því bjó ég í sveit en var ekki úr sveit, ef þið skiljið. Síðan flutti eg til Reykjavíkur og svo á Selfoss en var ekki reykvíkingur og ekki selfyssingur. Hér úti í Danmörku fann eg upprunann. Hann er ekki bundinn neinu bæjarfélagi eða hrepp, heldur kannski Íslandi sem heild. Mér finn nú að eg tilheyri fjöllunum heima, mýrinni, íslensku rigningunni og farfuglunum. Hér í danaveldi syngja fuglarnir sama sönginn og eg skil ekki þeirra söng. Eg sakna tjaldsins og spóans og því sem þeir segja mér á hverju vori.

Eg sakna lóunnar sem með harðfylgi syngur inn vorið á hverju ári og gefst aldrei upp, þó að á móti blási ísköld snjókorn í einhvern tíma. Eg sakna þó mest hrafnsins sem vakir yfir mér á húsaþaki á ísköldum vetranóttum jafnt sem björtum sumarnóttum og býður mér góðan dag að morgni með kátlegu krunki. Eg sakna fjallanna og ilmsins af hinum alræmda sinueldi, kyrrðarinnar og stillunnar á fallegu íslensku vorkvöldi.

Þetta allt er minn uppruni. Og meira að segja mýrin með öllu sínu lífi, þegar að grænir sprotarnir stingast upp úr þýfinu og litlu lömbin sprikla um túnin í kring. Íslenskt vor iðar allt af lífi á meðan danskt vor læðist upp að manni og hverfur svo. Danskt vor er nákvæmlega eins og danskt haust. Kalt, blautt og alþakið sölnuðum laufblöðum sem fjúka um í þessu endalausa roki sem ætlar engan endi að taka.

Svo allt í einu, án þess að maður átti sig á, er komið sumar. Þegar maður er enn að bíða eftir vorinu. Öll tún eru orðin iðagræn, trén komin í fullan blóma en hvergi neitt kvikt að sjá, engin lömb, né folöld. Og manni finnst sem maður hafi misst af einhverju. Og þetta er svo ólíkt og framandi því sem maður þekkir. Meira að segja anganin af skítadreifurunum sem dreifa þessum lífræna áburði á öll tún hér í Danmörku er framandi.

Söknuðurinn eftir Íslandinu mínu er ljúfsár og þó eg eigi eftir að nema land seinna meir á erlendri grundu veit eg nú hver eg er og hvaðan eg kom og hvers ber að þakka.

Eg kveð danaveldi í júlí og veit að hér á eg aldrei eftir að búa aftur. Borgarfjörðurinn bíður mín í bili með allri sinni fjallafegurð. Og eg get verið viss um að hrafninn er strax farinn að undirbúa komu mína heim.

Það er sagt að alkahólistum sé hollt að rifja upp söguna sína endrum og eins. Til að minna sig á og gleyma ekki hvers virði það er að hafa geta snúið við blaðinu. Það eru ekki bara alkarnir sem hafa gott að smá upprifjun. Við “hin” höfum öll eitthvað til að rifja upp, gott og slæmt. Dagurinn í dag hefur farið í upprifjanir hjá mér. Því að í dag eru 15 ár liðin frá einu af mínum helstu afrekum, Júlía mín leit dagsins ljós í fyrsta sinn.

Ég hafði farið frekar seint að sofa, hafði verið með fólk í mat og þurfti að ganga frá í eldhúsinu. Ragnar fór á næturvakt og ég vaknaði því ein í bólinu um 4 leytið um nóttina við stingandi verk. Þegar annar fylgdi i kjölfarið, hringdi ég upp á sjúkrahús. Mér var sagt að taka því bara rólega, ekkert lægi á, þannig að eg reyndi að kúra mig niður og láta tímann líða.

Uppúr kl 5 var ég hinsvegar búin að fá nóg, skipaði Ragnari heim af vaktinni og saman fórum við uppá spítala, með tösku og bangsa og tilbúin í slaginn. Það var hálfgert ástand á fæðingardeildinni, eg var 4. konan sem kom þessa nótt og ljósmóðirin alveg búin á því. Það var því sjúkraliði sem tók á móti mér og kom mér fyrir en Ragnar fékk að fara heim aftur þar sem langt var á milli verkja.
“Þetta kemur ekki á minni vakt, gæti verið svona í kringum hádegið eða jafnvel seinna.” sagði ljósmóðirin og ég sá fram á langa klukkutíma framundan.


Klukkutíma seinna var hins vegar farið að draga til tiðinda, Ragnar var kallaður til og verkirnir orðin frekar harðir. Þar sem enn var nóg að gera hjá vakthafandi ljósmóður var önnur kölluð til en svo heppilega vildi til að ljósmóðir úr Kópavogi gisti eitt sjúkrarúmið þar sem hún átti morgunvakt. Var blessuð konan ræst og með stýrurnar í augunum mældi hún útvíkkun hjá mér.
“Þetta fer að styttast” sagði hún. Eg heimtaði deyfingu, mundi svo vel eftir sprautunni góðu sem ég fékk þegar Helgan mín kom í heiminn en Jóhanna ljósmóðir var ekki á þeim buxunum.
“Þetta gengur nú svo ljómandi” sagði hún og við það sat. Eg hvessti á hana augun, alveg hreint að drepast en þagði þunnu hljóði.

“Get eg ekki bara hætt við þetta?” spurði eg svo.
“Nei ætli það se nú hægt” Johanna ljósmóðir brosti fallega sem gerði mig enn ergilegri yfir því rugli að geta ekki gert þetta sársaukalaust.
“Geturðu ekki allavega gefið mér Panodil??”
Við þetta flissaði sjúkraliði sem var að setja ver á litla sæng, sem varð til þess að ég spurði geðvonskulega,
“Þarf hún að vera hérna?”
Sjúkraliðinn hvarf á braut en inn kom fæðingarlæknir mér til mikillar armæðu.
“ Er ekki allt í góðu hér” spurði hann Jóhönnu ljósmóður sem svaraði með mikilli jákvæðni að ég væri dugnaðarforkur og allt gengi að óskum enn sem komið væri. Var ég að vonast eftir að kallinn myndi þá þakka fyrir sig og kveðja en hann kom sér hinsvegar vel fyrir í stofunni. Mikið afskaplega fór talandinn í þessum manni í taugarnar á mér! Hann talaði hratt og óskýrt, muldraði einhvern veginn ofan í bringuna á sér.
“Veistu, ég held við þurfum engan lækni hérna” sagði ég við hann og hann skildi sneiðina,
“Ætli það sé nokkur þörf á mér” tuldraði hann útí loftið, svona til að halda haus og kvaddi. Nú var Ragnar farinn að ókyrrast, sennilega hefur honum ofboðið skapvonskan í konunni hans. Og ekki bætti úr skák þegar ég snéri mér að honum eftir enn eina sársaukahrinuna.
“Af hverju getur þú ekki gert þetta?”
“Eg myndi nú alveg sjá um þetta ef ég bara gæti” svaraði hann.
“já einmitt” svaraði ég vantrúuð og með hálfgerðum fýlutón.

Loks var útvíkkun klár og allt tilbúið og eftir kortershamagang og miklar grettur datt allt í dúnalogn. Allur sársauki hvarf og í fangið fékk ég stelpuna mína. Sem horfði á mig íbyggin á svip, með þetta kolsvarta og mikla krullaða hár.
“Á hún ekki að orga” spurði eg kvíðinn þar sem amma mín hafði sagt að org nýfæddra barna bæri vott um hraust lungu og heilbrigði. Og eins og við manninn mælt rak daman upp snöggt org í sekúndubrot, lokaði svo munninum og blikkaði löngum svörtum augnhárunum eins og hún vildi segja: “ Var þetta nóg fyrir þig?” Síðan steinsofnaði hún. Dökk á brún og brá og með þetta fallega sólbrúna hörund. Eg velti því fyrir mér hvaða ljósaperu eg hefði gleypt til að framkalla þennan fallega húðlit en sennilega verður pabbi hennar að fá að eiga heiðurinn af því.

Eg var hin hressasta. Dreif mig í sturtu en þurfti snarlega að skrúfa fyrir vatnið þar sem skilaboð komu um að allt væri komið á flot í eldhúsi sjúkrahússins á hæðinni fyrir neðan. Eg var hálf eirðarlaus og alveg dúndurhress, adrenalínkikkið enn á fullu og nú vantaði mig að fá einhvern í heimsókn. Ragnar var því sendur út að finna einhvern skemmtilegan til að koma í fyrstu heimsóknina og sjá litla barnið mitt og rúmum hálftíma eftir að daman fæddist kom hún mamma mín. Það er eitthvað við mömmu og nýfædd börn. Hún virðir nýburann fyrir sér, leggur lófann á sængina og þögnin ríkir í góða stund. Það myndast svo góðir straumar útfrá henni og maður veigrar sér við að segja eitthvað og trufla hana. Mamma sat hjá mér góða stund, gaf það út að þessu barni liði vel og meira þurfti ekki að segja mér. Dagurinn rann hjá í gleði yfir þessu fallega barni mínu, Helgan mín kom í heimsókn og fékk að máta litlu systur sína og ég upplifði ríkidæmið mitt með stelpurnar mínar báðar.

Síðan eru liðin 15 ár. Júlía hefur erft skap móður sinnar og yfirbragð föður síns. Það gerir hana að eilítið hættulegri blöndu og þarf sá einstaklingur sem leggur lag sitt við hana í framtíðinni að hafa þolgæði uppá að hlaupa :)

Hann getur á móti huggað sig við það að þurfa aldrei að verða svangur!

Hunskastu heim íslendingur......

Ég er algjörlega búin að fá nóg af umræðunni um Icesave.

En nú er svo komið að ég get ekki orða bundist.

Fyrir ekki svo mörgum árum síðan voru kosningar á Íslandi. Alþingiskosningar. Þá komst til valda Davíð Oddsson. Í skjóli þessa manns og margra annarra íhalds- og framsóknarmanna þrifust allskyns vafasamir viðskiptahættir sem of langt mál væri að telja hér. Bankar á Íslandi voru gefnir fáum útvöldum og eyjan okkar góða trónaði efst á vinsældarlistum kauphalla víða um heim.

Landinn skemmti sér. Keypti bíla og hús, á myntkörfulánum sem þóttu hið mesta þarfaþing, fór í reisur yfir höf og vötn og bankamenn og hlutabréfahöndlarar lofuðu Guð og íslensku krónuna. Loksins voru til á landinu okkar “alvöru” auðjöfrar, sem voru lagðir til jafns við Donald Trump og fleiri. Þeir átu gull og græna skóga hingað og þangað um heiminn og forsetinn okkar flaug á þeirra vegum í veislur, til Kína, Indlands og guð má vita hvert.

Nú er komið að skuldadögum.

Nú er komið í ljós hvað blessaðir “auðjöfrarnir” okkar voru að bardúsa með samþykki íslensku ríkisstjórnarinnar og á okkar ábyrgð.

Því ábyrgðin er klárlega okkar. Við kusum þessa menn, aftur og aftur í blindni. Við kusum menn sem lofuðu ríkisábyrgð á Icesave reikningum. Nú er í óefni komið, ábyrgðin féll og það er okkar að borga. Einfaldlega vegna þess að EINHVER VERÐUR AÐ BORGA ÞETTA! Það er ekki hægt að lofa og skrifa undir ríkisábyrgð og segja svo að ríkið eigi bara að svíkjast undan merkjum. Viljum við ekki vera þjóð með þjóðum? Viljum við ekki láta taka mark á okkar loforðum og undirskriftum? Facebook, spjallrásir, útvarp, sjónvarp... allt logar í umræðum um Icesave. Enn hef ég ekki fengið þau rök sem mér finnst mark á takandi fyrir því að borga þetta ekki. Fólk segir :

“Þetta er ekki mín skuld”

“Ég borga ekki annarra manna skuldir og bað ekki um þetta”

Fólk hinsvegar tók myntkörfulán sem voru dæmd ólögleg. Allir vilja endurútreikninga og endurgreiðslu, þó áhættan hafi klárlega verið ljós þegar lánið var tekið. En Guði sé lof fyrir hæstaréttardóm og þar með grundvöll fyrir að fá peningana sína til baka. Peningana frá hverjum þá? Jú, á endanum borgum við þetta öll, líka við sem engin myntkörfulán tókum og ekkert þýðir að æpa þá “já, en þetta er ekki mín skuld” Icesave er nefnilega skuld okkar allra, að minnsta kosti þeirra sem kusu þetta blessaða fjandans íhald endalaust, flokk sem skapaði grundvöll fyrir þetta fjandans rugl allt.

Og hvað gerðist svo? Íhaldinu var komið frá, vinstimenn tóku við að moka flórinn undan Geir og Bjarna, Sigmundi, Halldóri Ásgríms og náttúrulega Davíð. Og þvílíkur flór sem íhaldið skyldi eftir í haughúsinu. Jóhanna og Steingrímur vaða rúmlega uppí klof og hafa ekki við. Þau létu almenning plata sig í að taka að sér þetta verkefni sem í raun átti að vera íhaldsins að sjá um, mjög óvinsælt verkefni, margar erfiðar ákvarðanir að taka. Þ.á.m. ICESAVE. Og að sjálfsögðu er ekki hægt að skorast undan þeirri ábyrgð að borga það sem lofað var að ábyrgjast, burtséð hvers skuldin væri.

Einhver sagði: “Ríkistjórnir þessarra landa geta séð um sitt fólk”, en af hverju á ríkisstjórn Breta eða Hollendinga að borga skuld sem íslenskir “auðjöfrar” stofnuðu til með íslenska ríkisstjórn á bakvið sig??? Viljum við kannski borga skuldir sem bretar hafa skuldbundið sig til að borga?

Heldur fólk að með dómi gufi þetta upp, eins andinn í lampa Aladdíns?

Og hvað ef dómurinn fellur okkur í óhag? Hefur fólk lausn á þeirri stöðu sem kemur upp þá?

Þessi hugsun, ég um mig, frá mér, til mín á eftir að koma okkur í klandur. Og nú eru Steingrímur og Jóhanna dæmd á gapastokk íslenskra stjórnmála, af almenningi sem þá enn og aftur ætlar væntanlega að kjósa íhaldsflokkinn, til þess eins að auka við flórinn í haughúsinu.

Gleymum því ekki hverjir komu okkur í þetta klandur. Það fólk, sem gerði það, kemur ekki til með að losa okkur útúr því. Það verðum við að gera sjálf. Með því að taka ábyrgð á því að hafa kosið vitleysinga í stjórnarráðið. Og þessa vitleysinga vill fólk sjá aftur halda um stjórnartaumana.

Í dönsku vinnunni minni í dag var mér sagt að hundskast heim og borga skuldirnar mínar. Skuldir sem ríkisstjórnin mín lofaði að taka ábyrgð á ef í óefni færi. Nú er komið óefni. Því miður.